Zowel atleten als gewone mannen maken zich vaak – al is het niet altijd verbaal – zorgen over hun testosteronniveaus. Het hormoon wordt niet alleen in verband gebracht met energie, libido en algemeen welzijn, maar een laag testosteron kan ook een dramatische invloed hebben op je lichaamssamenstelling.
Het is ook belangrijk om te vermelden dat vrouwen ook testosteron aanmaken, zij het in veel lagere hoeveelheden. Het is dus duidelijk dat testosteron een behoorlijk belangrijk stofje is voor de hele menselijke ervaring. Het is echter vooral essentieel voor mensen die met fitness bezig zijn.
Op basis hiervan is het niet verrassend dat er veel verschillende theorieën zijn ontstaan over voedingsmiddelen en gewoonten die de testosteronniveaus positief of negatief kunnen beïnvloeden.
Een van de factoren die door de jaren heen vaak besproken is, zijn de mogelijke effecten van een eiwitrijk dieet. Laten we meteen op die vraag ingaan: beïnvloedt een eiwitrijk dieet de testosteronniveaus?
De Eerste Bevindingen
Lang werd aangenomen dat een eiwitrijk dieet een positief effect had op je testosteronniveaus – waarschijnlijk vanwege de link tussen een eiwitrijk dieet en spiermassa.
Een studie uit 2007, gepubliceerd in het Journal of the American Academy of Dermatology, vond echter voorlopige aanwijzingen die deze opvatting tegenspraken. In de studie ontdekten de onderzoekers dat een eiwitrijk dieet de testosteronniveaus juist lichtelijk verlaagde.
Voordat je je eiwitinname drastisch vermindert, is het belangrijk om een paar dingen over deze studie te beseffen: ten eerste werd deze uitgevoerd met het oog op huidgezondheid. De onderzoekers maten testosteronniveaus alleen om acne bij de proefpersonen te monitoren. Beweging maakte geen deel uit van het onderzoek.
Ten tweede daalden de testosteronniveaus waarschijnlijk omdat de concentraties van insuline-achtige groeifactor-1 (IGF-1) toenamen. Dit is een bekende relatie tussen testosteron en IGF-1. IGF-1 draagt ook bij aan spierontwikkeling. Tot slot was de daling in testosteronniveaus zeer, zeer klein.
De Andere Kant
In 2010 rapporteerde een artikel in het tijdschrift Sports Medicine dat lichaamsbeweging – specifiek krachttraining – het potentieel heeft om het niveau van vrij testosteron in je lichaam aanzienlijk te verhogen. Dit hangt echter af van je dieet.
Eerder onderzoek toonde bijvoorbeeld aan dat mensen die veel meer calorieën verbrandden dan ze binnenkregen, een scherpe daling in testosteronniveaus zagen. Deze daling werd echter vertraagd wanneer de proefpersonen een eiwitrijk dieet kregen.
Het moet benadrukt worden dat de omstandigheden in de studie extreem waren – anders dan wat je waarschijnlijk zult meemaken. De proefpersonen moesten dagelijks ongeveer 3940 calorieën verbranden terwijl ze slechts ongeveer 1550 calorieën aten. Hun slaap was ook beperkt tot slechts 4,5 uur per nacht.
Alles Samenbrengen
Hoe moeten we al deze schijnbaar onsamenhangende en wat vreemde studies interpreteren? Hoewel een eiwitrijk dieet bij niet-actieve mensen een zeer lichte daling van testosteron kan veroorzaken, zorgt het ook voor een toename van IGF-1, wat spiergroei stimuleert.
Voor de actieve mensen daarentegen kan een eiwitrijk dieet, gecombineerd met krachttraining, je testosteronniveaus verhogen.