Ustalono, że kolagen jest zarówno bezpieczny, jak i skuteczny w różnorodnych zastosowaniach, od łagodzenia bólu stawów po poprawę wyglądu skóry.
Jeśli należysz do tych, którzy lubią dokładnie wiedzieć, czym jest suplement i jak działa, zanim dodadzą go do swojego planu – czytaj dalej!
Przyjrzymy się, jak powstaje kolagen.
Z czego składa się kolagen?
Jak sama nazwa wskazuje, prokolagen jest prekursorem kolagenu. Prokolagen powstaje, gdy łączą się prolina i glicyna (dwa aminokwasy). Do powstania prokolagenu potrzebna jest witamina C i miedź.
Podczas syntezy do kolagenu, prokolagen łączy się z dowolnym z 17 aminokwasów (z wyłączeniem glicyny, proliny i hydroksyproliny). Miedź jest również potrzebna do ostatniego etapu syntezy kolagenu (do którego zaraz przejdziemy).
Strukturalnie kolagen można porównać do wielu warstw mocnych, grubych lin (fibryli) z minerałami rozproszonymi w całej strukturze. Każda z tych lin jest zbudowana z mniejszych, przypominających sznur struktury (potrójne helisy), które z kolei składają się z wielu mniejszych nici (łańcuchów).
Podobnie jak struktura złożona z warstw wytrzymałych lin, kolagen jest mechanicznie solidny. Glicyna odgrywa ważną rolę w strukturze kolagenu – występuje co trzeci aminokwas w łańcuchu aminokwasowym.
Glicyna jest najmniejszym aminokwasem i pozwala, aby struktura kolagenu była zwarta i mocna.
Jak przebiega proces syntezy kolagenu?
Jak już wspomnieliśmy, struktura kolagenu jest dość złożona, z warstwami łańcuchów aminokwasowych nałożonych na siebie.
Synteza kolagenu to wieloetapowy proces, który wymaga użycia wielu różnych struktur zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz fibroblastów (specjalnych komórek produkujących kolagen w tkance łącznej).
- Transkrypcja (w jądrze komórkowym): mRNA przepisuje geny, które będą użyte jako „kod” do stworzenia każdego z indywidualnych łańcuchów aminokwasowych.
- Translacja (w cytoplazmie): rybosomy i mRNA tłumaczą właśnie przepisane geny. Struktura nazywana jest teraz łańcuchem pre-pro-polipeptydowym.
- Obróbka potranslacyjna (w siateczce śródplazmatycznej): pierwszy peptyd (krótki łańcuch aminokwasów) na jednym końcu łańcucha jest usuwany. Enzymy i witamina C pomagają, dodając grupę chemiczną (hydroksylową) do niektórych peptydów, a każdy z tych hydroksylowanych peptydów jest następnie glikozylowany (dodawany jest węglowodan). Trzy łańcuchy są skręcane razem w potrójną helisę w procesie przypominającym zamek błyskawiczny, a helisa jest skręcana w przeciwnym kierunku do każdego z łańcuchów, aby zwiększyć jej wytrzymałość.
- Ostateczna obróbka wewnątrzkomórkowa (w aparacie Golgiego): struktura nazywana jest teraz prokolagenem. Tutaj dokonuje się kilka ostatnich zmian, a następnie prokolagen jest pakowany do pęcherzyków wydzielniczych, które przenoszą go na zewnątrz komórki.
- Tworzenie tropokolagenu: enzymy (peptydaza kolagenowa) usuwają peptydy z końców cząsteczek prokolagenu, przekształcając go w tropokolagen.
- Synteza fibryli kolagenowych: inny enzym (lizylooksydaza) powoduje łączenie się cząsteczek tropokolagenu, co prowadzi do powstania gotowego produktu – fibryli kolagenowej.
Jak zwiększyć syntezę kolagenu?
Twój organizm już wie, jak produkować kolagen. Jak więc go przekonać, by wytwarzał go więcej? To proste – po prostu jedz odpowiednie produkty.
Przede wszystkim ważne jest spożywanie odpowiedniej ilości wysokiej jakości białka. Jeśli jesz mięso, produkty takie jak mięso, owoce morza, nabiał i drób są zazwyczaj świetnym źródłem.
Jeśli jesteś na diecie roślinnej, rośliny strączkowe i tofu również są zazwyczaj wysokiej jakości. Inne składniki odżywcze, na które warto zwrócić uwagę, aby zwiększyć syntezę kolagenu, to:
- Witamina C (jagody, owoce cytrusowe, papryka);
- Prolina (produkty mleczne, kapusta, białka jaj, grzyby, szparagi);
- Glicyna (żelatyna, skóra wieprzowa/kurczaka, wiele innych produktów zawierających białko); oraz
- Miedź (nasiona, orzechy, rośliny strączkowe, podroby).
Co może sabotować syntezę kolagenu?
Istnieje kilka zachowań, które mogą niszczyć kolagen lub zakłócać jego funkcje, w tym:
- Choroby autoimmunologiczne (w tym toczeń);
- Zła dieta (zwłaszcza nadmiar rafinowanych węglowodanów i cukrów);
- Palenie (zmniejsza produkcję kolagenu); oraz
- Promieniowanie ultrafioletowe (również redukuje syntezę kolagenu).
Najważniejsze wnioski
Podsumowując, o ile unikasz zachowań zakłócających syntezę kolagenu i priorytetowo traktujesz produkty sprzyjające jego syntezie, dostarczasz swojemu organizmowi wszystko, czego potrzebuje, by wytworzyć produkt, który już potrafi tworzyć.
Jeśli twoje spożycie białka nie jest wystarczające lub jakość spożywanego białka jest przeciętna, suplementacja może być bardzo pomocna w osiągnięciu celów.
Zalecamy łączenie zrównoważonej, zdrowej diety z naszym Naked Collagen Protein – który zawiera dokładnie jeden składnik (kolagen wołowy z hodowli na trawie) i nic zbędnego.