Myślisz, że wiesz coś o suplementach białkowych? Oto 13 faktów o tym popularnym produkcie – i pracy, jaka jest wkładana w jego produkcję – o których możesz nie wiedzieć.
1. Weź pod uwagę źródło – Suplementy białkowe mogą być wytwarzane z wielu źródeł – serwatka, kazeina, groch, ryż czy jaja, by wymienić tylko kilka – ale te źródła nie zawsze są wymienne. Na przykład serwatka jest wchłaniana i wykorzystywana znacznie szybciej niż kazeina, co czyni ją popularniejszym wyborem do regeneracji po treningu. Różne źródła mają też różne profile aminokwasowe – a co za tym idzie, różną jakość. Inne czynniki, które mogą (i powinny) wpłynąć na Twój wybór, to nietolerancja laktozy, alergie pokarmowe czy to, czy jesteś wegetarianinem lub weganinem.
2. Mogą zawierać metale ciężkie – Badanie z 2010 roku przeprowadzone przez Consumer Reports wykazało niebezpieczne poziomy arsenu, kadmu, ołowiu i rtęci w kilku bardzo popularnych suplementach białkowych. Substancje te mogą powodować poważne problemy zdrowotne, wpływając na mózg, wątrobę, nerki i inne układy.
3. Inne „nieujawnione składniki” – Ponieważ proszki białkowe, podobnie jak inne suplementy, nie są regulowane przez Food and Drug Administration (FDA), nieuczciwi producenci czasem dodają do produktu końcowego składniki, które nie są wymienione na etykiecie. W 2005 roku MuscleTech został dwukrotnie pozwany przez zawodowych sportowców, którzy po zażyciu ich proszku Nitro-Tech mieli pozytywny wynik na sterydy. Obaj sportowcy twierdzili, że proszek zawierał prekursory sterydów norandrostenedion i androstenediol – które nie były ujawnione na etykiecie. Choć rzecznik firmy zaprzecza tym zarzutom, warto zauważyć, że oba pozwy zostały rozstrzygnięte polubownie.
4. Większość proszków białkowych jest wybielana – Podobnie jak większość producentów żywności, twórcy suplementów białkowych bardzo dbają o wszystkie aspekty produktu końcowego – w tym wygląd. Serwatka w naturalnym stanie ma lekko żółtawy kolor, co zwykle jest uważane za niepożądane. Aby to „naprawić”, producenci używają środków wybielających – zazwyczaj nadtlenku benzoilu lub nadtlenku wodoru. Poza tym, że jest to nieprzyjemna myśl, stosowanie tych chemikaliów zmienia sposób, w jaki składniki odżywcze w serwatce są przetwarzane przez organizm. Tak więc, choć biały proszek wygląda atrakcyjniej, jest to suplement gorszej jakości.
5. Serwatka normalnie nie jest niebieska (ani różowa czy pomarańczowa) – To może wydawać się oczywiste, ale w świetle poprzedniego punktu warto to wyraźnie zaznaczyć. Po wybieleniu produkty są barwione – ponieważ biały kolor nie jest bardziej atrakcyjny niż bladożółty. Barwniki używane w tych preparatach to oczywiście sztuczne dodatki, z których niektóre są powiązane z wieloma problemami zdrowotnymi, w tym zaburzeniami zachowania i zwiększonym ryzykiem raka.
6. Przechodzą długą kąpiel w kwasie – Kolejnym aspektem suplementów białkowych, na którym zależy producentom, jest rozpuszczalność – łatwość, z jaką proszek się rozpuszcza. Aby poprawić tę cechę, firmy często częściowo rozpuszczają białko za pomocą kwasu i innych technik. Choć zwiększa to rozpuszczalność suplementu, niszczy wiele cennych składników odżywczych zawartych w oryginalnym surowcu.
7. Może to być proszek niskiej jakości – Często proszki białkowe nie są produkowane przez tę samą firmę, która je sprzedaje. Czasem podczas przetwarzania surowej serwatki w proszek dochodzi do uszkodzeń – czy to przesuszenia, przypalenia czy innej wady. To nadal serwatka, ale nie spełnia w pełni standardów branżowych. Producent proszku oferuje wtedy sprzedaż takiego produktu firmom produkującym suplementy po obniżonej cenie. Po tym, jak firma suplementowa zabarwi, dosłodzi i podda dalszej obróbce ten wadliwy proszek, sprzedaje go w cenie takiej samej jak dobry produkt. To nie tylko kwestia smaku, wyglądu czy rozpuszczalności – niewłaściwe przetwarzanie może obniżyć biodostępność produktu, czyniąc go mniej skutecznym.
8. Dodane aminokwasy oznaczają niską jakość – Jak wspomniano, „jakość” białka mierzy się profilem aminokwasowym – zarówno ilością, jak i biodostępnością. Czasem proszek białkowy pochodzi z tak niskiej jakości źródeł i jest tak mocno przetworzony, że w końcowym produkcie nie ma nic wartościowego. Wtedy pojawia się praktyka „protein spikingu”. Aminokwasy niskiego kosztu są dosypywane do proszku jako wypełniacz. Ponieważ nie są one technicznie kolejnym źródłem białka, producent może nadal twierdzić, że jego produkt jest „w 100 procentach czymkolwiek”. Te dodane aminokwasy mogą pochodzić też z nieprzyjemnych źródeł, takich jak skóry zwierzęce.
9. Hydrolizat białka łososia to paskudna sprawa – Możesz widzieć ten składnik w swoich suplementach białkowych obok różnych źródeł białka. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że to coś dobrego. W końcu łosoś jest zdrowy, prawda? Problem w tym, że hydrolizat białka łososia to kod na „szlam łososiowy”. Gdy ryba jest przetwarzana na mięso, pozostałe kości, organy i inne resztki są rozdrabniane i mieszane z enzymami trawiennymi, które je rozkładają. To jest hydrolizat białka łososia. Ale to nie tylko obrzydliwe. Badania wykazały, że u wytrenowanych sportowców ta substancja nie tylko nie pomaga, ale może nawet obniżać wydajność.
10. Serwatka jest większa niż suma jej części – Tak, jednym z mierników „jakości” suplementów białkowych jest ilość aminokwasów, które zawierają. Często jednak aminokwasy są niszczone podczas przetwarzania lub po prostu brakuje ich w proszku. Aby to obejść, firmy po prostu dodają je z powrotem. To może nie przynosić żadnych korzyści. Fascynujące badanie porównało korzyści wzrostu mięśni z całkowitej serwatki i jej poszczególnych aminokwasów. Naukowcy odkryli, że nawet jeśli aminokwasy były podawane w dokładnie takich samych dawkach jak w serwatce, pełna, niezmieniona serwatka przewyższała swoje aminokwasowe części. Suplement, który dodaje aminokwasy z powrotem, więc nie robi Ci przysługi.
11. Większość pochodzi z tego samego miejsca – Niezależnie od etykiet czy marketingu konkurencyjnych suplementów, ostatecznie są to te same produkty. Jak wspomniano krótko w punkcie 6, zdecydowana większość proszków białkowych na rynku jest produkowana przez zaledwie kilka firm, które następnie sprzedają ten proszek innym firmom do dalszej obróbki i przetwarzania. Często te firmy są też właścicielami marek suplementów, które sprzedają proszki białkowe. Chodzi o to, że niezależnie od preferowanej marki, większość dużych marek sprzedaje Ci ten sam proszek.
12. Nie dbają o jakość – Możliwe, że już to zauważyłeś, ale ten punkt jest tak ważny, że zasługuje na osobne wyróżnienie. Większość... nieprzyjemnych dodatków i procesów, o których mówiliśmy powyżej (i w poprzednim wpisie), jest motywowana jednym: zyskiem. Dodając takie składniki jak hydrolizat białka łososia, uszkodzone białko i inne wypełniacze, producenci mogą sprzedawać Ci gorszy produkt po zawyżonej cenie.
13. To są suplementy – Często zapominamy, że suplementy to coś dodanego. W tym przypadku powinny być dodane do już dobrej jakości diety. Jeśli reszta Twojej diety jest kiepska lub nie ćwiczysz, suplementy białkowe nie sprawią, że nagle zyskasz wymarzoną sylwetkę.